Amazon is op oorlogspad met ons (Blog Zorg en Welzijn november 2018)

Het VPRO-programma Tegenlicht maakte onlangs nog eens helder dat data en artificial intelligence (AI) het voor tech-bedrijven als Amazon mogelijk maken dienstverlening uit te breiden naar de gezondheidszorg. Het bedrijf is in staat gezondheid en het gebruik van zorg voorspellen. En ontwikkelt nu eigen gezondheidsdiensten die ook in Europa / Nederland geleverd gaan worden. De vraag is hoe dit uit gaat pakken. Amazon kan je hier trouwens net zo makkelijk kan vervangen door Apple, Microsoft of Google.

Hoe werkt het?

Binnen Amazon stelt men zich de vraag: “hoe kunnen we ons bedrijf het best om zeep helpen.” Daar komen een paar verontrustende ideeën uit die zo reëel mogelijk worden uitgewerkt. En vervolgens gaan ze juist dát doen, om de concurrent voor te blijven. Want, als zij het kunnen bedenken, dan kan de concurrent het ook. En die zal het ook gaan doen, als je te lang wacht. (Misschien is het een idee om deze exercitie ook eens in je eigen organisatie te doen?)

Amazon neemt de markt over door zich te verbinden aan een aantal grote spelers. Die in feite hun concurrenten zijn. Denk aan grote zorgaanbieders, verzekeraars, grote kennisinstituten en ook aan de overheid. Die zien natuurlijk wel wat in zo’n machtige innoverende partner en zetten de deuren open.

Amazon zal de hele keten van zorg verlenen zo gaan organiseren dat het sneller, beter en goedkoper kan, gebaseerd op informatie (data) uit cloud- en web-services. ICT / technologie, als basis van vernieuwing en leidend van begin tot eind. Van reclame tot opslag, verzenden, transporteren, aanbieden tot klanttevredenheid. Wat ze aanbieden is daarbij gratis of net onder de kostprijs.

Binnen “samenwerkingsverbanden” haalt Amazon de krenten uit de pap en laat de rest (verliesgevende diensten die niet te digitaliseren zijn) doodbloeden. Daar waar gevestigde organisaties binnen het stelsel moeten handelen, zal Amazon als een soort Uber zich er onder vandaan kunnen wringen. Zonder last van verantwoordelijkheidsgevoel of maatschappelijke waarden. Waarna afscheid genomen wordt van de partner / concurrent en consumenten meer gaan betalen vanwege de bereikte monopolie positie. Bestuurders, organisaties en medewerkers in verwarring en wanhoop achterlatend.

Dat noemen we disruptie.

Of loopt het zo’n vaart niet?

Biedt de structuur zoals wij die in het zorgstelsel kennen waarborgen voor continuïteit op langere termijn? Of gaat dat juist een blok aan het been zijn voor innovatie? De gemiddelde levensduur van organisaties is al gedaald van 65 naar 10 jaar. Gaan we er last van hebben wanneer organisaties het gevaar weldegelijk zien, maar gebonden zijn aan de kaders van ons stelsel?

Daarbij komt nog dat onze sector soms aards-conservatief lijkt. De digitale transformatie van zorg en het sociaal domein gaat stroperig. Ok, er is aandacht voor elektronische patiëntendossiers, robots logeren bij cliënten om van te leren en patiënten leren beeldbellen en chatten met zorgaanbieders (of andersom). Maar er zijn nog weinig organisaties die grootschalig diensten verlenen die louter gebaseerd zijn op ICT en data. En die zijn vooralsnog alleen zorg gerelateerd.

Wie gaat het tij keren?

Hebben we in de zorg en het sociaal domein visionaire bestuurders, managers en toezichthouders die het benodigde kennisniveau rond digitalisering bezitten? Die in staat zijn ICT als essentiële basis te doorgronden en te erkennen voor innovatie? Die snappen dat dit de enige weg is om te kunnen overleven? Die het lef hebben om kaders en structuren daarvoor los te laten?

Bestuurders en de digitalisering van hun organisaties; ze moeten iets met elkaar. Komt het goed? Ik ben er niet helemaal gerust op. Maar we gaan het de komende jaren zien.

Lees ook: https://www.welzijn30.nl/waarom-2025-digivaardig-sociaal-werk/

Column Zorg en Welzijn 12, 2018, High Tech, RodeKersen

Het wijkcentrum waar ik werkte moest sluiten, bezuinigingen. Geschrokken gingen we bij alle gebruikers een enquête afnemen en lieten een petitie tekenen. De klinkende resultaten boden we aan de wethouder aan. Maar man, wat was dat werken! En natuurlijk veel te laat, want het beeld was al gevormd; die tent kon wel sluiten. Zo geschiedde. Wel met dit grote winpunt; de gebruikers kregen het in zelfbeheer.

Hadden we eerder gebruikers kunnen betrekken? Wellicht, als toen RodeKersen had bestaan. RodeKersen is een nieuwe methodiek om gebruikerstevredenheid te meten. Ontwikkeld door WijkConnect en Bouwstenen voor Sociaal i.s.m. 25 locaties: buurthuizen, wijkcentra en multifunctionele accommodaties.

Voordat we op vakantie gaan, doen we het allemaal; reviews bekijken. Voor maatschappelijk vastgoed nog niet, gek eigenlijk. Als een soort ‘Tripadvisor voor maatschappelijk vastgoed’ kun je met RodeKersen gebruikers hun mening laten geven.

Uitgangspunt is eenvoud. RodeKersen is een enquête op maat gemaakt voor je locatie, met een mobiel vriendelijke online versie en een printversie. De belangrijkste vragen over gebouw, gastvrijheid en activiteiten zijn opgenomen om tevredenheid te meten. Open vragen geven een indruk over het belang van de plek in de wijk; doen we er eigenlijk toe?

De exploitant, beheerder of organisator van activiteiten krijgt inzicht in kwaliteit en maatschappelijke impact van de locatie. In 2018 doen 40 locaties mee.

Een eenvoudig en effectief instrument. Voor ons was het wijkcentrum al de kers op de slagroomtaart, hiermee hadden we het kunnen bewijzen.

Meer lezen? http://www.bouwstenen.nl/rodekersen-reviewsystematiek-voor-wijkvoorzieningen

Hans Versteegh, Welzijn 3.0

Wanneer Amazon de zorgketen beheerst (Blog Zorg en Welzijn, november 2018 )

Het kinderdagverblijf van mijn jongste dochter heeft een automatisch alert uitgedaan naar de Whatsappgroep van de ouders. Er heerst griep. De kritieke grens van 25% zieke kinderen per groep is in zicht. Vanaf volgende week gaan groepen samengevoegd worden. Het rooster voor de leidsters is al door de computer gemaakt. Ik Google op internet naar griepsymptomen bij kinderen en vind diverse YouTube filmpjes.

Voorspellen

Het kinderdagverblijf heeft automatisch hun leverancier Amazon geïnformeerd. Dat zorgt voor de bevoorrading van het dagverblijf, maar biedt ook extra service voor ouders. Amazon laat weten op basis van big data (uit alle aangesloten kinderdagverblijven) gezien te hebben dat er een griepgolf aankomt onder jonge kinderen, de komende drie weken. En voorspelt voor mijn regio een stijging van 35% in het aantal ziektegevallen.

Opslag

Amazon heeft alvast extra zetpillen paracetamol ingekocht. Ik heb er reclame over langs zien komen op internet. Die pillen liggen nu te wachten in het regionale distributiecentrum. Een geruststellende gedachte.

Transport

De zetpillen kunnen per drone bij mij bezorgd worden zodra het dagverblijf de afwezigheid van mijn kind in hun systeem heeft bemerkt. Dat gebeurt wanneer zij niet om uiterlijk 09.00 uur met de KDV-chip door het poortje is gelopen en ik geen verklaring heb gegeven. Zij wordt dan als absent vastgelegd in het systeem en ik weet; Amazon zal ingelicht worden. Maar dat zien we morgen wel, eerst vroeg naar bed.

Aanbieden

De volgende dag is ze inderdaad ziek. Ik hou haar thuis. Om 09.05 krijgt ik een alert op mijn smartphone. De dagverblijf-app vraagt waarom mijn dochter er niet is. Ik vinkt aan: griep. Ik hebt dan al in mijn Google-agenda alle werkafspraken verplaatst. Daarmee is Google’s zelfrijdende auto afbesteld die mij anders naar mijn werk had gebracht.

Om 09.10 krijgt ik, als Five Star-customer van Amazon de aanbieding binnen een uur zetpillen paracetamol te laten bezorgen. Met een leuke attentie voor de kleine. Dat komt goed uit. De pillen zijn natuurlijk op. Ik stem toe en betaal online.

Om 09.45 piept mijn smartphone en even later landt een drone op het GPS-baken in de achtertuin. Ik open het bagagemandje met mijn vingerafdruk. Inderdaad, een doosje zetpillen en een mooie knuffel van de nieuwste Netflix kinderfilm, die mijn dochter “toevallig” gisteren bekeek op haar tablet. Daar zal ze blij mee zijn.

Klanttevredenheid

Die avond krijg ik een appje met het verzoek een keuzenmenu in de dagverblijf-app in te vullen. Hoe gaat het met mijn dochter? Kan ik inschatten wanneer ze weer op de groep zal zijn? Was alles met Amazon naar wens? Is de bestelling goed aangekomen? Hoe waardeer ik de service?

Na een week neemt mijn dochter de nieuwe knuffel mee naar het dagverblijf. Ik zie realtime op mijn telefoon dat ze is ingechecked. Ik vraag Google een zelfrijdende taxi naar de GPS-locatie van mijn telefoon te sturen; het kinderdagverblijf. Ik ben keurig op tijd op mijn eerste werkafspraak. Amazon stuurt onderweg een “gelukkig-ze-is-beter” appje.

Toekomst?

Nu de grote technologiebedrijven steeds meer grip proberen te krijgen op ons zorgstelsel kan dit zomaar realiteit worden. De hele keten zal er sneller, beter en goedkoper door kunnen worden, gebaseerd op informatie (data) uit cloud- en web-services. Van reclame, op

slag, transporteren, aanbieden tot klanttevredenheid en nazorg. Gratis of net onder de kostprijs. Doktoren, apotheken, winkeliers, transporteurs, pedagogisch medewerkers, administratieve medewerkers, taxichauffeurs; ze zijn in dit voorbeeld niet of minder nodig en dat scheelt mij, de zorgafnemer, tijd, zorgen en geld.

Ben jij als klant klaar voor deze disruptive ontwikkeling?

En als medewerker in zorg en welzijn?

Wanneer Amazon de zorgketen beheerst

Of als bestuurder?

Hans Versteegh, Welzijn 3.0

 

Volg ook de inspirerende workshop “Ben jij er klaar voor?”  https://www.welzijn30.nl/ben-jij-er-klaar-voor/

360° VR (Column Zorg en Welzijn 11 / 2018, rubriek High Tech)

Een van de opwindendste technologische ontwikkelingen is die van Virtual Reality / Augmented Reality en 360° Virtual Reality. Eigenlijk drie verschillende ontwikkelingen die tegelijk plaats vinden en elkaar bestuiven.

In de zorg wordt langzamerhand ontdekt wat de meerwaarde kan zijn. Het arbeidstekort loopt op. Er zijn veel nieuwe mensen nodig. Opleidingen in zorg en welzijn willen het aantrekkelijker maken een zorgberoep te leren, 360° VR zou daarbij kunnen helpen.

Studenten en werknemers kunnen met 360° VR op een nieuwe manier leren: de lesstof echt beleven, alsof ze er zelf bij zijn. Het lijkt erop dat het onthouden na een 360° VR video-ervaring beter gaat dan na het bekijken van traditioneel leermateriaal. Het idee is simpel: als je aanwezig bent (of het lijkt zo …) en je emotionele beleving neemt toe, dan wordt de lesstof beter onthouden. Zo kan je kennis opdoen, vaardigheden leren, handelingen observeren alsof het “voor het eggie is.”

Vak.Expert experimenteert nu met 360° VR proefopstellingen in de zorg. Bij het Meander Medisch Centrum in Amersfoort heeft het bedrijf een experiment uitgevoerd om het aanbrengen van een zuurstofmasker bij een patiënt vast te leggen met behulp van 360° VR.

Wil je zelf kijken hoe dat er uit ziet? Zoek dan, met je smartphone en een koptelefoon, op YouTube naar deze 360 graden video: “Aanbrengen van het zuurstofmasker – 360° VR” of check https://vakexpert.nl

Inderdaad, alsof je zelf naast het ziekenhuisbed staat.

Beeldvorming in roerige tijden (blog Zorg en Welzijn oktober 2018)

Een bezorgde medewerkster verzuchte tegen mij dat haar organisatie geen social media beleid heeft. Ze maakt zich zorgen over de beeldvorming naar de buitenwereld. Zij zag de mogelijkheden wel, maar ze had geen tijd en ook niet de positie om er iets aan te veranderen. Maar is dat wel zo? Volgens mij zit ze namelijk op goud.

Versnipperd beeld

Een simpele check gaf mij een beeld dat ik vaker tegen kom. Het Instagram account leek door een stagiaire begonnen en lag nu stil (actief in het schooljaar 2017 / 2018). Op Facebook wordt alleen maar verslag gedaan van leuke activiteiten met de doelgroep. De organisatie deelt daar nul vacatures! Die worden bovendien onregelmatig verspreid op verschillende social media kanalen. Alle kanalen worden sowieso onregelmatig gevoed met nieuwe berichten. Soms met grote pauzes ertussen.

Als je naar het aantal volgers kijkt zit daar best potentie in. Ik kwam op vier social media platformen samen op 3767 volgers / geïnteresseerden. Niet slecht. Een planmatige aanpak is dan best een goed idee. Tijd voor een social media beleid (wat wil je bereiken en waarom) en een social media strategie (hoe ga je dat bereiken).

Wat vertellen we eigenlijk?

Landelijk zwelt de onrust in “de zorg” aan. Het aantal administratieve regels en de werkdruk moeten naar beneden, het salaris omhoog. En er is arbeidskrapte. In het onderwijs, bij de politie en in de zorg. Klaver gooit nog wat olie op het vuur en hoopt op een brede maatschappelijke opstand: 2 miljard extra moet er naar de publieke sector!

We snijden in onze vingers

Dat is nogal wat. Hoe gaan we dat voor elkaar krijgen? Hebben “Ontregel de zorg” (medewerkers), “Ik zorg” (werkgevers) of “Wij staan op” (Klaver) het juiste effect? Ik ben bang van niet. Juist in een tijd dat beeldvorming zo belangrijk is zetten we met elkaar de spotlights op wat er niet goed gaat. Gaat dat negatieve beeld tot investeringen leiden? Wat denk jij?

De structurele fout

De campagnes delen een structurele fout. Het gaat alleen maar om ons, niet om de klant. Want wat je niet ziet is het resultaat van al het werk dat hulpverleners dagelijks leveren. De sterkste troef om meer geld, minder regels en meer collega’s te krijgen is te laten zien hoe blij mensen zijn met de dienstverlening. Hoe belangrijk het is in het leven van iemand dat er een hulpverlener is.

Daar zit het goud

De medewerkster waar het mee begon is prima in staat te vertellen over het belang van haar werk. Iedere cliënt die door haar is geholpen dat zal beamen. Dat is goud waard (of 2 miljard …). Waarom zien we niet vaker dat die twee samen (kunnen) gaan staan voor het belang van het werk? Volgens mij is dat het meest krachtige verhaal.

Ambassadeurs

Beiden kunnen de ambassadeurs voor de organisatie zijn. Een ijzersterke combinatie. Dat kan snel, makkelijk en zonder veel kosten prima via social media, als je dat goed inricht. Maar je ziet vaak dat communicatie is weggehaald bij de medewerker. En je ziet dat cliënten nauwelijks aan het woord komen. Vanuit communicatie gezien sta je dan al op achterstand.

Lees ook: https://www.welzijn30.nl/pak-je-podium-blog-zorg-en-welzijn-februari-2018/

Heb jij al een digitale wijkaanpak? (Blog Zorg en Welzijn september 2018)

Een digitale wijkaanpak haakt aan bij de leefwereld van bewoners en past bij hoe dingen in deze tijd vorm krijgen. Zo kan je samen aan een leefklimaat werken waarin iedereen in de wijk op digitaal gebied kennis, vaardigheden, een netwerk en kansen krijgt.

Samenwerken

Iets bereiken doe je zelden in je eentje. In het sociaalwerk is samenwerken ingebakken. Je werkt samen met vrijwilligers, bewonersorganisaties, de woningbouw, scholen, de bibliotheek, ondernemers, politie, zorgpartijen, de gemeente en al je collega’s. Als het goed is doe je dat vanuit een gezamenlijke visie en een gezamenlijk bepaalde koers; de integrale wijkaanpak.

Nee, stop nu niet met lezen, het is minder erg dan je denkt. Ik weet dat zo’n document als een saaie molensteen om je nek kan voelen. Het is ook een kans om jouw ei kwijt te raken. En samen met anderen mooie dingen voor je werkgebied te doen. Waar gaan jullie de schouders onder zetten?

Integraal en digitaal

Mag ik zo vrij zijn je één ding mee te geven? Maak er een IDW van. Een Integrale Digitale Wijkaanpak. Wat mij betreft als aanhangsel bij het hoofddocument. Maar heb aandacht voor onze digitaal ingerichte maatschappij. Alle partijen die ik heb genoemd zijn online te vinden. Check ze maar eens.

Dat biedt kansen. Want zoals je samen eenzaamheid bestrijdt, samen preventief aan gezondheid werkt, samen de sociale cohesie bevordert, samen een veilige wijk maakt waarin het prettig wonen en opgroeien is, zo kan je samen ook aan een digitaal leefklimaat werken waarin iedereen in de wijk op digitaal gebied kennis, vaardigheden, een netwerk en kansen krijgt.

Laaghangend fruit

Aangezien alles en iedereen tegenwoordig digitaal actief is, durf ik te stellen dat je ook bovenstaande maatschappelijke opgaven gemakkelijker kunt bereiken, wanneer je oog hebt voor digitalisering. De kansen die er liggen zijn vaak laaghangend fruit.

Eenzaamheid kan je deels tegen gaan door ouderen op Facebook een venster op de samenleving te geven. En ze in staat te stellen hun betekenisvolle contacten met familie en vrienden warm te houden. Een Facebookgroep als verlengstuk van een activiteit in het buurthuis?

Gezondheid bevorder je door het wandelgroepje een app laten te gebruiken die de routes en aantal stappen bijhoudt. Zo breng je een klein wedstrijdelement in, gamification, dat stimuleert.

Met WhatsApp bouw je makkelijker aan onderlinge bewonerscontacten. Via groepen per straat of buurt. Met bv. een paar moeders als beheerders. Ga eens per maand met die groep koffiedrinken. Gezelligheid en sociale verbondenheid gegarandeerd.

In de driehoek van thuis, school en wijk geef je kinderen én hun ouders kansen om digivaardiger te worden. In samenhang van jullie activiteiten bereid je hen voor op een samenleving die nog veel digitaler zal zijn en die zij gaan bouwen. Leer ze coderen, met games onderwerpen in de wijk oplossen en stel ethische vragen.

Wat te doen?

Onderzoek het, probeer het, laat je informeren en opleiden, en agendeer digitalisering op momenten waar de koers bepaald wordt en zoek partners. Misschien ben jij het wel die dit op de agenda van de Integrale Digitale Wijkaanpak gaat zetten, zodat initiatieven als deze gaan gebeuren?

Tot slot

Een Integrale Digitale Wijkaanpak sluit aan bij de leefwereld van bewoners, draagt bij aan het oplossen van maatschappelijke vraagstukken en past bij hoe dingen in deze tijd vorm krijgen.

Een wijkaanpak zónder aandacht voor digitalisering?

Kan …

Maar ik geloof er niet meer in.

P.s. In de Utrechtse wijk Zuilen zijn scholen, Mira Media en welzijnsorganisatie Me’kaar al bezig met het uitvoeren van een soort IDW. Lees hier meer: https://www.mediawijzer.net/digitale-geletterdheid-in-de-wijk/

Twee reacties op dit artikel:

Grappig, hoe dit stuk perfect aansluit op waar we nu in Woudenberg ook over nadenken. Hoe we “het echte leven in de buurt” kunnen bereiken en versterken door digitale middelen in te zetten. Meer dan duizend manieren, keuzes te over, je advies ook dit “gewoon” in een aanpak te vangen is eigenlijk zo logisch… dat we daar zelf nog niet op gekomen zijn!
Jessica Willems-de Lange, netwerkregisseur

Goed hoe je met relatief eenvoudige, praktische voorbeelden laat zien hoe sociale media ondersteunend kan zijn aan het werken in de wijk.
Diana van Vessem, Teammanager sociale wijkteams

 

Wheelmap (Column Zorg en Welzijn oktober 2018)

Wheelmap

Ooit studeerde ik af met een scriptie over de toegankelijkheid van openbare ruimten voor mensen in een rolstoel. Ik ging wekelijks in Amsterdam e.o. op expeditie met een man die slechts zijn ogen kon gebruiken om te communiceren. Maar die wel van alles wilde meemaken. Hup, weer de sneltram in. Voor een gezonde begin twintiger als ik indrukwekkende uitstapjes. Vol hindernissen.

Na mijn opleiding heb ik er verder professioneel nauwelijks iets mee gedaan. Toch kleeft zo’n onderwerp aan je. En dus veerde ik op toen ik hoorde van Wheelmap.org.

Wheelmap.org gebruikt OpenStreetMap (OSM), een wereldwijde gratis online kaart. Ze vergelijken zich met Wikipedia. Het idee van de Wheelmap.org is dat gebruikers informatie over rolstoeltoegankelijke plekken toevoegen aan de kaart.

Met een stoplicht-systeem geef je snel een beoordeling. Groen voor prima toegankelijk, oranje en rood voor een beperkt of niet toegankelijk. En je kan commentaar toe te voegen. Ook de toiletten op die plek kan je beoordelen.

Zo help je mee om mensen met een handicap hun reizen en uitstapjes beter te laten plannen. Je hoeft dus niet zelf in een rolstoel te reizen. En je hoeft ook niet in te loggen om te kunnen beoordelen. Je kan bijvoorbeeld je wijkcentrum waarderen op toegankelijkheid. Of de winkels in je buurt, de bushaltes, de bibliotheek en ga zo maar door.

Ik denk dat ik destijds wel een en ander had kunnen bijdragen met mijn reisgenoot.

Vooral in rood.

De kaart is te bekijken op https://wheelmap.org

De app Wheelmap.org is te vinden in je appstore (Apple en Android).

Deze column verschijnt in oktober 2018 in het blad Zorg en Welzijn.

 

Heb jij al een IDW voor je wijk? (Blog Zorg en Welzijn, september 2018)

Heb jij al een IDW voor je wijk?

Een Integrale Digitale Wijkaanpak haakt aan bij de beleving van bewoners en past bij hoe dingen in deze tijd vorm krijgen. Zo kan je samen aan een leefklimaat werken waarin iedereen in de wijk op digitaal gebied kennis, vaardigheden, een netwerk en kansen krijgt.

Samenwerken

Iets bereiken doe je zelden in je eentje. Het kan wel, maar als je een beetje hulp krijgt van anderen kom je verder. Je kan je idee tegen iemand aanhouden. Je kan samen iets in gang zetten doordat de ander welwillend deurtjes voor je opent. Of je kan er samen helemaal voor gaan. Dat is het leukste. De energie die dan loskomt is zo aanstekelijk dat anderen mee willen doen.

In het sociaalwerk is samenwerken ingebakken. Je werkt samen met vrijwilligers, bewonersorganisaties, de woningbouw, scholen, de bibliotheek, ondernemers, politie, zorgpartijen, de gemeente en al je collega’s. Je doet zelden iets in je eentje. Als het goed is doe je dat vanuit een gezamenlijke visie en een gezamenlijk bepaalde koers; de Integrale Wijkaanpak.

Nee, stop nu niet met lezen, het is minder erg dan je denkt. Ik weet dat zo’n document als een saaie molensteen om je nek kan voelen. Maar probeer je er even overheen te zetten. Wie het initiatief neemt maakt niet zo uit. Het is een kans om jouw ei kwijt te raken in het werk dat je doet. En met samen anderen mooie dingen voor je werkgebied te doen.

Stand van zaken

Nu het nieuwe college van B&W op z’n / haar / de plek zit, aanbestedingen en krappere budgetten uitkristalliseren en de vakantie er op zit, is dit een mooi moment om samen weer eens stil te staan bij de stand van zaken in je werkgebied. Waar ga je samen en met de beschikbare middelen de schouders onder zetten?

Integraal en digitaal

Mag ik zo vrij zijn je één ding mee te geven? Maak er een IDW van. Een Integrale Digitale Wijkaanpak. Wat mij betreft als aanhangsel bij de het hoofddocument, maar heb aandacht voor onze digitaal gedreven maatschappij.

Want zoals je samen eenzaamheid bestrijdt, samen preventief aan gezondheid werkt, samen de sociale cohesie bevordert, samen een veilige wijk maakt waarin het prettig wonen en opgroeien is, zo kan je samen ook aan een digitaal leefklimaat werken waarin iedereen in de wijk op digitaal gebied kennis, vaardigheden, een netwerk en kansen krijgt.

Laaghangend fruit

Aangezien alles tegenwoordig digitaal is, durf ik te stellen dat je bovenstaande maatschappelijke opgaven niet, of niet goed meer kunt bereiken, wanneer je geen oog hebt voor hoe de samenleving inmiddels doordrenkt is van digitalisering. In ieder geval laat je dan kansen liggen. En vaak is dat laaghangend fruit.

Eenzaamheid kan je deels tegen gaan door ouderen op Facebook een venster op de samenleving te geven en ze in staat te stellen hun betekenisvolle contacten met familie en vrienden warm te houden.

Gezondheid bevorder je door een wandelgroepje te starten en een app laten te gebruiken die de routes en aantal stappen bijhoudt. Zo breng je een klein wedstrijdelement in, gamification, dat stimuleert.

Via WhatsApp bouw je aan onderlinge bewonerscontacten met het opstarten van groepen per straat of buurt, met een paar moeders als beheerders. Ga eens per maand met die groep koffie drinken op het speelveld met hun kids. Gezelligheid en sociale verbondenheid gegarandeerd.

In de driehoek van thuis, school en wijk (“it takes a village to rase a child,” weet je nog?) geef je gezamenlijk kinderen én hun ouders kansen om digivaardiger en mediawijzer te worden. In samenhang van jullie activiteiten bereid je hen voor op een samenleving die nog veel digitaler zal zijn en die zij gaan bouwen. Leer ze programmeren en welke ethische dilemma’s bij digitalisering horen. Wat als ik dit doe, wat voor effect heeft dat dan op de ander en hoe kan ik zorgen dat het goed is, is een relevante vraag waar ze in begeleid moeten worden. Die basis leg je samen in de wijk, nergens anders.

Wat te doen?

Misschien gebeuren die dingen al, maar weet je het niet?

Onderzoek het dan.

Misschien ben jij wel de persoon om het verder te brengen, zodat nog meer mensen kunnen participeren en profiteren?

Doe dat dan.

Misschien zie jij de noodzaak wel maar weet je niet waar en hoe te beginnen?

Informeer en train je dan. En zoek partners.

Misschien ben jij het wel die dit op de agenda van de Integrale Digitale Wijkaanpak gaat zetten, zodat initiatieven als deze gaan gebeuren of een stevigere basis krijgen?

Agendeer het dan.

Tot slot

Een Integrale Digitale Wijkaanpak haakt aan bij de beleving van bewoners, draagt bij aan het oplossen van maatschappelijke vraagstukken met alle middelen die voorhanden zijn en past bij hoe dingen in deze tijd vorm krijgen. Een wijkaanpak zónder aandacht voor digitalisering?

Kan …

Maar ik geloof er niet meer in.

P.s. In de Utrechtse wijk Zuilen zijn scholen, Mira Media en welzijnsorganisatie Me’kaar al bezig met het uitvoeren van een soort IDW. Lees hier waar ze tegenaan lopen: https://www.mediawijzer.net/digitale-geletterdheid-in-de-wijk/

Deze blogpost verschijnt in september op de site Zorg en Welzijn onder mijn blogs: https://www.zorgwelzijn.nl/author/hansversteegh/

Keuzewijzer E-tools (Column Zorg en Welzijn, september 2018)

Keuzewijzer E-tools.

Voor gemeenten die inwoners online willen betrekken. Die burgers toch. Ze willen meedenken, meebeslissen én meedoen! En dat is een goede zaak. Tuurlijk! Maar heb je wel de juiste gesprekspartners?

In zaaltjes slaan ambtenaren wéér een avond stuk met buurtburgemeesters; mannen op leeftijd en áltijd met de hakken in het zand. Absoluut geen doorsnee van de wijk en je bereikt er inhoudelijk niks mee.

Mobiliseren

Weet je wat? We vragen de opbouwwerker en de jongerenwerker hún doelgroepen te mobiliseren! Met moeite krijgen de werkers een paar allochtone vrouwen en straatschoffies richting het zaaltje. Al snel blijkt dat die zich niet thuis voelen. Ze spreken zich onvoldoende uit.

Na die avond zie je ze vaak nooit meer terug. De sociaal werkers zitten in de tang, aan twee kanten is het vertrouwen beschadigd. Bij de ambtenaren en bij de bewoners.

Nieuwe technologie helpt om de participatie van inwoners op andere manieren vorm te geven. Vormen die beter bij de verschillende bewonersgroepen passen. Zodat je ook eens wat andere belanghebbenden bereikt. Maar waar begin je? En wat werkt?

Keuzewijzer

Movisie heeft hiervoor De Keuzewijzer E-tools ontwikkeld. De Keuzewijzer helpt gemeenten om digitale burgerparticipatie te organiseren. En is ook bruikbaar voor opbouwwerkers en wijkcoaches. Want hiermee kan in jouw gemeente het online betrekken van inwoners bij maatschappelijke vragen, initiatieven, beleid en besluitvorming een duidelijke meerwaarde krijgen.

De Keuzewijzer E-tools staat online. Een beschrijving van liefst 21 e-Tools en 15 praktijkvoorbeelden voor online burgerbetrokkenheid! Een actueel overzicht van bestaande e-tools, hun toepassingsmogelijkheden én de ervaringen van gemeenten die deze al gebruiken.

Had ik hem maar gehad, een paar jaar terug, toen ik opbouwwerker was …

https://www.movisie.nl/publicatie/keuzewijzer-e-tools

Deze column verscheen in september 2018 in het blad Zorg en Welzijn.

 

Duplex (Column Zorg en Welzijn, juli/augustus 2018)

Spelen met Duplex

Ik geef het toe, ik zat helemaal fout. Bij het lezen over het nieuwe speeltje van Google: Duplex, dacht ik nog; “Dat ken ik! Dat is van Lego! Wat doet Google daar nu mee?” Maar hetzelfde Google hielp me snel uit de droom. Het blijkt Lego Duploén Google Duplexte zijn. Mijn kids zijn die leeftijd al voorbij. Dus dat zat nog ergens verkeerd in mijn systeem. Error.

Maar wat is Google Duplo, excuus, Duplex dan wel? Duplex is misschien wel de volgende stap naar een robot waarmee je een gesprek voert zoals je dat met een ander mens doet. Concreet: Duplex is een Artificial Intelligence (AI) systeem om levensechte telefoongesprekken te kunnen voeren.

Hoe het werkt?

Jij praat tegen je Google Assistant (op je Androïd telefoon). Je zegt dat je een afspraak bij de kapper wil maken. De assistent schakelt Google Duplex in om voor jou die afspraak te maken. Duplex belt zelfstandig de kapper op én voert het gesprek met de kapster! Die denkt dat er een ander mens aan de lijn is. En de afspraak wordt gemaakt.

Er is nog wat discussie over of het ethisch is dat die kapster niet weet dat ze tegen een computersysteem kletst. Maar verder werkte het op de introductie in mei vlekkeloos en kunnen we binnenkort meer toepassingen zien. Als het aan Google ligt.

Fast forward

Binnenkort gaat de telefoon bij een bewoner. Het wijkteam wil naar aanleiding van het eerste bezoek tijdens het spreekuur graag als vervolg een keukentafelgesprek bij de bewoner thuis inplannen, of dat kan? De bewoner stemt toe en de afspraak wordt gemaakt. Per mail wordt een bevestiging gestuurd.

Maar … was het wel het wijkteam zelf dat belde?

Deze column verscheen in het zomernummer van Zorg en Welzijn, juli / augustus 2018.