Categorie archief: trend

Heb jij al een IDW voor je wijk? (Blog Zorg en Welzijn, september 2018)

Heb jij al een IDW voor je wijk?

Een Integrale Digitale Wijkaanpak haakt aan bij de beleving van bewoners en past bij hoe dingen in deze tijd vorm krijgen. Zo kan je samen aan een leefklimaat werken waarin iedereen in de wijk op digitaal gebied kennis, vaardigheden, een netwerk en kansen krijgt.

Samenwerken

Iets bereiken doe je zelden in je eentje. Het kan wel, maar als je een beetje hulp krijgt van anderen kom je verder. Je kan je idee tegen iemand aanhouden. Je kan samen iets in gang zetten doordat de ander welwillend deurtjes voor je opent. Of je kan er samen helemaal voor gaan. Dat is het leukste. De energie die dan loskomt is zo aanstekelijk dat anderen mee willen doen.

In het sociaalwerk is samenwerken ingebakken. Je werkt samen met vrijwilligers, bewonersorganisaties, de woningbouw, scholen, de bibliotheek, ondernemers, politie, zorgpartijen, de gemeente en al je collega’s. Je doet zelden iets in je eentje. Als het goed is doe je dat vanuit een gezamenlijke visie en een gezamenlijk bepaalde koers; de Integrale Wijkaanpak.

Nee, stop nu niet met lezen, het is minder erg dan je denkt. Ik weet dat zo’n document als een saaie molensteen om je nek kan voelen. Maar probeer je er even overheen te zetten. Wie het initiatief neemt maakt niet zo uit. Het is een kans om jouw ei kwijt te raken in het werk dat je doet. En met samen anderen mooie dingen voor je werkgebied te doen.

Stand van zaken

Nu het nieuwe college van B&W op z’n / haar / de plek zit, aanbestedingen en krappere budgetten uitkristalliseren en de vakantie er op zit, is dit een mooi moment om samen weer eens stil te staan bij de stand van zaken in je werkgebied. Waar ga je samen en met de beschikbare middelen de schouders onder zetten?

Integraal en digitaal

Mag ik zo vrij zijn je één ding mee te geven? Maak er een IDW van. Een Integrale Digitale Wijkaanpak. Wat mij betreft als aanhangsel bij de het hoofddocument, maar heb aandacht voor onze digitaal gedreven maatschappij.

Want zoals je samen eenzaamheid bestrijdt, samen preventief aan gezondheid werkt, samen de sociale cohesie bevordert, samen een veilige wijk maakt waarin het prettig wonen en opgroeien is, zo kan je samen ook aan een digitaal leefklimaat werken waarin iedereen in de wijk op digitaal gebied kennis, vaardigheden, een netwerk en kansen krijgt.

Laaghangend fruit

Aangezien alles tegenwoordig digitaal is, durf ik te stellen dat je bovenstaande maatschappelijke opgaven niet, of niet goed meer kunt bereiken, wanneer je geen oog hebt voor hoe de samenleving inmiddels doordrenkt is van digitalisering. In ieder geval laat je dan kansen liggen. En vaak is dat laaghangend fruit.

Eenzaamheid kan je deels tegen gaan door ouderen op Facebook een venster op de samenleving te geven en ze in staat te stellen hun betekenisvolle contacten met familie en vrienden warm te houden.

Gezondheid bevorder je door een wandelgroepje te starten en een app laten te gebruiken die de routes en aantal stappen bijhoudt. Zo breng je een klein wedstrijdelement in, gamification, dat stimuleert.

Via WhatsApp bouw je aan onderlinge bewonerscontacten met het opstarten van groepen per straat of buurt, met een paar moeders als beheerders. Ga eens per maand met die groep koffie drinken op het speelveld met hun kids. Gezelligheid en sociale verbondenheid gegarandeerd.

In de driehoek van thuis, school en wijk (“it takes a village to rase a child,” weet je nog?) geef je gezamenlijk kinderen én hun ouders kansen om digivaardiger en mediawijzer te worden. In samenhang van jullie activiteiten bereid je hen voor op een samenleving die nog veel digitaler zal zijn en die zij gaan bouwen. Leer ze programmeren en welke ethische dilemma’s bij digitalisering horen. Wat als ik dit doe, wat voor effect heeft dat dan op de ander en hoe kan ik zorgen dat het goed is, is een relevante vraag waar ze in begeleid moeten worden. Die basis leg je samen in de wijk, nergens anders.

Wat te doen?

Misschien gebeuren die dingen al, maar weet je het niet?

Onderzoek het dan.

Misschien ben jij wel de persoon om het verder te brengen, zodat nog meer mensen kunnen participeren en profiteren?

Doe dat dan.

Misschien zie jij de noodzaak wel maar weet je niet waar en hoe te beginnen?

Informeer en train je dan. En zoek partners.

Misschien ben jij het wel die dit op de agenda van de Integrale Digitale Wijkaanpak gaat zetten, zodat initiatieven als deze gaan gebeuren of een stevigere basis krijgen?

Agendeer het dan.

Tot slot

Een Integrale Digitale Wijkaanpak haakt aan bij de beleving van bewoners, draagt bij aan het oplossen van maatschappelijke vraagstukken met alle middelen die voorhanden zijn en past bij hoe dingen in deze tijd vorm krijgen. Een wijkaanpak zónder aandacht voor digitalisering?

Kan …

Maar ik geloof er niet meer in.

P.s. In de Utrechtse wijk Zuilen zijn scholen, Mira Media en welzijnsorganisatie Me’kaar al bezig met het uitvoeren van een soort IDW. Lees hier waar ze tegenaan lopen: https://www.mediawijzer.net/digitale-geletterdheid-in-de-wijk/

Deze blogpost verschijnt in september op de site Zorg en Welzijn onder mijn blogs: https://www.zorgwelzijn.nl/author/hansversteegh/

Keuzewijzer E-tools (Column Zorg en Welzijn, september 2018)

Keuzewijzer E-tools.

Voor gemeenten die inwoners online willen betrekken. Die burgers toch. Ze willen meedenken, meebeslissen én meedoen! En dat is een goede zaak. Tuurlijk! Maar heb je wel de juiste gesprekspartners?

In zaaltjes slaan ambtenaren wéér een avond stuk met buurtburgemeesters; mannen op leeftijd en áltijd met de hakken in het zand. Absoluut geen doorsnee van de wijk en je bereikt er inhoudelijk niks mee.

Mobiliseren

Weet je wat? We vragen de opbouwwerker en de jongerenwerker hún doelgroepen te mobiliseren! Met moeite krijgen de werkers een paar allochtone vrouwen en straatschoffies richting het zaaltje. Al snel blijkt dat die zich niet thuis voelen. Ze spreken zich onvoldoende uit.

Na die avond zie je ze vaak nooit meer terug. De sociaal werkers zitten in de tang, aan twee kanten is het vertrouwen beschadigd. Bij de ambtenaren en bij de bewoners.

Nieuwe technologie helpt om de participatie van inwoners op andere manieren vorm te geven. Vormen die beter bij de verschillende bewonersgroepen passen. Zodat je ook eens wat andere belanghebbenden bereikt. Maar waar begin je? En wat werkt?

Keuzewijzer

Movisie heeft hiervoor De Keuzewijzer E-tools ontwikkeld. De Keuzewijzer helpt gemeenten om digitale burgerparticipatie te organiseren. En is ook bruikbaar voor opbouwwerkers en wijkcoaches. Want hiermee kan in jouw gemeente het online betrekken van inwoners bij maatschappelijke vragen, initiatieven, beleid en besluitvorming een duidelijke meerwaarde krijgen.

De Keuzewijzer E-tools staat online. Een beschrijving van liefst 21 e-Tools en 15 praktijkvoorbeelden voor online burgerbetrokkenheid! Een actueel overzicht van bestaande e-tools, hun toepassingsmogelijkheden én de ervaringen van gemeenten die deze al gebruiken.

Had ik hem maar gehad, een paar jaar terug, toen ik opbouwwerker was …

https://www.movisie.nl/publicatie/keuzewijzer-e-tools

Deze column verscheen in september 2018 in het blad Zorg en Welzijn.

 

Duplex (Column Zorg en Welzijn, juli/augustus 2018)

Spelen met Duplex

Ik geef het toe, ik zat helemaal fout. Bij het lezen over het nieuwe speeltje van Google: Duplex, dacht ik nog; “Dat ken ik! Dat is van Lego! Wat doet Google daar nu mee?” Maar hetzelfde Google hielp me snel uit de droom. Het blijkt Lego Duploén Google Duplexte zijn. Mijn kids zijn die leeftijd al voorbij. Dus dat zat nog ergens verkeerd in mijn systeem. Error.

Maar wat is Google Duplo, excuus, Duplex dan wel? Duplex is misschien wel de volgende stap naar een robot waarmee je een gesprek voert zoals je dat met een ander mens doet. Concreet: Duplex is een Artificial Intelligence (AI) systeem om levensechte telefoongesprekken te kunnen voeren.

Hoe het werkt?

Jij praat tegen je Google Assistant (op je Androïd telefoon). Je zegt dat je een afspraak bij de kapper wil maken. De assistent schakelt Google Duplex in om voor jou die afspraak te maken. Duplex belt zelfstandig de kapper op én voert het gesprek met de kapster! Die denkt dat er een ander mens aan de lijn is. En de afspraak wordt gemaakt.

Er is nog wat discussie over of het ethisch is dat die kapster niet weet dat ze tegen een computersysteem kletst. Maar verder werkte het op de introductie in mei vlekkeloos en kunnen we binnenkort meer toepassingen zien. Als het aan Google ligt.

Fast forward

Binnenkort gaat de telefoon bij een bewoner. Het wijkteam wil naar aanleiding van het eerste bezoek tijdens het spreekuur graag als vervolg een keukentafelgesprek bij de bewoner thuis inplannen, of dat kan? De bewoner stemt toe en de afspraak wordt gemaakt. Per mail wordt een bevestiging gestuurd.

Maar … was het wel het wijkteam zelf dat belde?

Deze column verscheen in het zomernummer van Zorg en Welzijn, juli / augustus 2018.

Wat levert het op?

Sociaal maatschappelijke organisaties inspireren en stimuleren om de kansen van sociale media / sociale technologie en digitale vaardigheid te pakken. Ik help graag bij het accepteren, innoveren en implementeren. Social media opleiding in zorg en welzijn, trainer, workshops en nascholing, coach, adviseur, blogs, columns, spreker en straks een boek (!).

Welke kansen zijn er dan te pakken? Wat levert het je op?
* Digitaal bouwen aan duurzame relaties met je deelnemers / cliënten.
* Het goede imago van je dienstverlening onder inwoners ook online voortzetten.
* Raadsleden betrekken bij je dagelijkse werk.
* Jullie herkenbaarheid in de samenleving vergroten.
* Rechtstreekse lijntjes met de wethouder en beleidsambtenaren leggen.
* Ketenpartners in de wijken vinden en binden.
* Bevorderen van mond op mond reclame, maar dan via social media.
* Tijd besparen door 1 super leuk bericht te plaatsen inplaats van 1001 foldertjes in de bus te doen.
* Standaard informatie digitaal aanbieden om tijd te besparen en je klant beter te helpen.

Mijn klanten vinden het een groot pluspunt dat ik “uit het wereldje zelf kom.” Ik spreek de taal van de sector en ken de mores. Ik help je om digitale middelen zoals social media te borgen in je dagelijkse werk, zodat het bijdraagt om jouw werkdoelen te behalen t.b.v. je cliënt / bewoner / doelgroep. Met Welzijn 3.0 help ik jou en je collega’s graag verder.

Welzijn 3.0 is geaccrediteerd door Registerplein.nl en CRKBO (Centraal Register Kort Beroepsonderwijs). KvK nummer: 52059855. Ik sta als sociaal werker geregistreerd bij Registerplein. Beschikbaar voor korte en langere opdrachten.

Ik ben Hans Versteegh. Ik heb ruim 25 jaar lang ervaring in de uitvoering binnen het sociaal domein. Waarvan veel jaren als opbouwwerker, een prachtig vak. Nog steeds val ik af en toe in en sta ik als sociaal werker geregistreerd bij Registerplein. Op de werkvloer ontdekte ik de kansen van digitalisering voor dit bijzondere veld. En tegelijk kwam ik allerlei drempels en overtuigingen tegen die deze innovatieve ontwikkeling tegenhouden.

Vinden jij en je collega’s dat spannend? Dat snap ik. Zouden jullie daar hulp bij willen hebben? Om digitale middelen zoals social media te borgen in je dagelijkse werk, zodat het helpt om jouw werkdoelen te behalen t.b.v. je cliënt / bewoner / doelgroep? Met Welzijn 3.0 help ik jou en je collega’s graag verder.

 

Gamechanger (blog op Zorg en Welzijn april 2018)

Gamechanger

Het zijn tijden!

Ik hoef het niet uit te spellen, dat doen de media wel. Maar toch een korte opsomming zodat je weet waar ik het over heb.

– Facebook blijft onder vuur liggen vanwege het vaag omgaan met onze meest privé geachte informatie. Hadden we het mondiaal even goed mis met elkaar. We blijken er ook nog eens mee gemanipuleerd te zijn. Met een portret in het Witte Huis én een vertrekkend land tot gevolg. Wat zegt dat over de andere platformen?

– E-mails en wachtwoorden van miljoenen Nederlanders zijn doorzoekbaar voor hackers. Een welwillende telg van deze beroepsgroep haalde daarmee het acht-uur journaal. Ik werd door bezorgde mensen gebeld. Hoeveel emailadressen van jou zijn er op hackerlijsten terecht gekomen? Van mij twee.

– We hebben gemeenteraadsverkiezingen achter de rug waar de partij die blijkbaar het slimst social media inzette de grootste winst behaalde (dat kan ergens ook aan de doelgroep liggen). Veel sociaal werkers zullen deze uitkomst denk ik, niet heel erg vinden. Ik ken in ieder geval 1 sociaal boegbeeld c/q senator waar de champagne open zal zijn gegaan.

– Tegelijk is het referendum over de nieuwe inlichtingenwet gewonnen door (dezelfde?) mensen die daar zo hun bedenkingen bij hebben. Ik denk, terecht. De balans tussen veiligheid en privacy sloeg naar mijn smaak de verkeerde kant op in het wetsvoorstel. Je moet rechters laten oordelen over inbreuken op privacy om veiligheid te waarborgen. Niet een politicus. De scheiding van macht en rechtspraak heeft ons ver gebracht.

– Nu we het er toch over hebben; we kennen nu een minister op VWS die verklaart heeft dat hij er niks voor voelt extra regels op te stellen voor het omgaan met privacy gevoelige registratie binnen het sociaal domein. Ook niet na kamervragen.

Dit zijn gegevens van hulpbehoevende en kwetsbare mensen. Misschien heeft de minister een punt, maar dat betekent dan wel dat gemeenten hier een zware verantwoordelijkheid hebben.

Ik constateer daar helaas een zorgwekkende tegenstelling. Gepruttel onder het mom van “ja maar, anders kunnen we ons werk niet goed doen” en een niet te stillen honger naar data over jou en mij. Gemeenten willen iets te graag Facebookje spelen, zeg maar.

Vertrouw jij het nog?

Ik snap je wanneer dat vertrouwen een deuk heeft gekregen. Ondertussen pleitte ik eerder op deze plaats voor het pakken van je mediamomenten. En heb ik je aangespoord je voor te bereiden op een digitale toekomst in je professionele bestaan.

“Zeg Hans, is dat niet een beetje tegen de stroom in? Heb je iets met windmolens?”

Ik denk van niet.

’s Heeren Loo bewijst dat door juist in deze woelige tijden de vlucht voorwaarts te nemen. In het paasweekeind lanceerde sHL een uitgebreid digitaal platform om de digitale vaardigheden van medewerkers in de zorg te vergroten. Kijk op http://www.digitaal-vaardig.nl. Een programma waarbinnen ondergetekende het onderdeel social media mede mocht samenstellen.

Met plezier werkte ik hier aan mee. Privacy en verantwoord omgaan met digitale gegevens is gelukkig een belangrijk onderdeel van dit programma. Medewerkers leren er mee te dealen voor zichzelf, maar zeker ook voor hun cliënten; verstandelijk gehandicapten die aan hun goede zorgen zijn toevertrouwd.

Even heb ik geen reden meer om te mopperen (excuus, ik draaf soms door). Hier trekt een toonaangevende organisatie in mijn ogen een lange neus naar ministerie, beroepsverenigingen, vakbonden, instellingen, organisaties en onderwijs. Vanuit een verantwoordelijkheid naar cliënten en professionals. Om hen de middelen te geven om verstandig -samen- digitaal te werk te kunnen gaan. Juist in deze roerige tijden.

Is dit een gamechanger?
Ik zeg, dat zouden er meer moeten doen.
Wie volgt?

Hans Versteegh
Welzijn 3.0

Verscheen in april 2018 als blog op Zorg en Welzijn

Facebook gaat veranderen!

Facebook gaat veranderen! Vanaf vandaag. Ben jij een sociaalwerker die Facebook professioneel inzet? Lees hier wat het voor jou betekent. Gewoon alsmaar (ingeplande) berichten plaatsen op Facebook die weinig respons / tweerichtingsverkeer / dialoog opleveren gaat er voor zorgen dat je juist minder zichtbaar bent dan nu al het geval is.

Je zal dus nog beter berichten moeten maken die reacties op zullen leveren. Neem bijvoorbeeld actuele zaken die spelen in de maatschappij of in je werkgebied. Of evenementen die je organiseert en waar je verslag van doet. Wat je ook kan doen is live gaan via Facebook, omdat dit wel aantoonbaar meer interactie op levert. En daar zal Facebook je voor belonen.

Voor sociaal werkers die Facebook in hun werk inzetten betekent dit dat je heel goed na moet denken wat je gaat plaatsen vanuit je bedrijfspagina.  Vooral het inschatten welk bericht wél, en welk bericht geen of weinig interactie met je community oplevert, zal doorslaggevend worden voor je zo gewenste zichtbaarheid.

https://nos.nl/artikel/2211548-grote-verandering-op-facebook-sterke-nadruk-op-vrienden-en-familie.html

Wil je weten hoe de toekomst van het sociaal werk veranderd door digitalisering? klik dan hier: https://www.welzijn30.nl/ben-jij-er-klaar-voor/

Facebook gaat veranderen, berichten die interactie uitlokken worden beter getoond.

Facebook gaat veranderen, berichten die interactie uitlokken worden beter getoond.

BewarenBewaren

Waarom social media je handig voorbereiden op de toekomst?

Social media, iedereen gebruikt ze tegenwoordig. Ze zijn gemakkelijk, leuk en interessant. Dat is al jaren zo, maar toch zijn ze relatief nieuw. We hebben ze nog niet zo lang in ons leven. Toch bereiden ze ons langzaam voor op de toekomst.

Er komen nog veel gekkere dingen aan. Hele gekke dingen.
Nu al kunnen we binnenkort met zekerheid de volgende zaken op grote schaal toegepast zien gaan worden.

  • Humanoids: de eerste mensachtige robot heft in oktober 2017 het staatsburgerschap van een land gekregen.
  • Artificial intelligence en machine learning: zelf lerende computers en apparaten die zelf leren en dat zo veel sneller doen dan een individueel mens. Misschien krijgen we straks rechtspraak door computers?
  • Robots: overal, altijd en veel beter dan de huidige, vaak eenzijdige klunzen die we nu kennen. Vooral ingezet in sociale contexten waar personeel en aandacht schaars zijn.
  • Sensoren en domotica: in huis, op straat, in voorwerpen en apparaten. Alles zal worden gemeten en alles is met elkaar verbonden.
  • Implantaten en chips in je lijf: nu vaak alleen nog om je deur meet te openen maar straks ook om je te identificeren en te bankieren. Bijvoorbeeld ….
  • Data data data en nog eens data: door dat alles zal worden gemeten krijgen we een heleboel informatie. Die gaan we genereren, minen, analyse, doorgeven, bewerken, etc…
  • Blockchain: een door iedere belanghebbende gelijkwaardig gedeelde volgorde van omgaan met informatie. Nu staart iedereen zich blind op geldvormen zoals bitcoins. Maar dat is niet interessant. Straks kan je met blockchaintechniek dagelijkse handelingen verrichten zoals je vliegticket boeken, een huis kopen zonder dure notariskosten en de bibliotheekboeken verlengen.
  • 3D-printen van grote objecten, maar ook van lichaamsdelen. Nu al zijn er proeven met 3D geprinte botstructuren die aanhechten aan je lichaamscellen. En levensreddende geprinte organen.
  • Om het nog gekker te maken: er zijn geruchten dat we ooit onze hersens aan “de cloud” kunnen verbinden. Stel je eens voor wat dat doet met zoiets als leren. Wanneer je niet meer je hele jeugd in de bankjes hoeft te zitten maar gewoon je hoofd inplugt en alles weet.

Wennen aan de toekomst

OK, dat is misschien wel heel ver weg. Toch denk ik dat je door nu op social media actief te zijn al een beetje went aan de toekomst, aan nieuwe technologie en aan digitaal zijn. Want zo:

  • kom je ethische vragen tegen die je straks helpen om dan verstandige keuzes te maken.
  • loop je tegen de grenzen van de huidige techniek en van je huidige organisatie structuur aan en prikkel le jezelf andere vormen te zoeken, vaak in netwerkverband, co-creatie en delen.
  • leer je een stukje van je werk m.b.v. technologie uit te voeren en daar nog wel zelf de regie op te hebben.
  • wordt je bekend met het hanteren van nieuwe apparatuur. Smartphones, tablets, watches. En sinds kort het bedienen van VR brillen en straks van de robots die je collega’s zullen zijn.
  • en leer je de digitale basisvaardigheden die je straks nog veel meer nodig gaat hebben.

Kortom, wil jij je straks aan kunnen passen aan de toekomst, begin dan nu vast met wat voorhanden is. Zet jezelf niet op achterstand, pas social media nu in je werk toe.

Ben jij klaar voor de toekomst in zorg en welzijn? Klik hier voor de succesvolle en inspirerende workshop.

Ben jij klaar voor de toekomst in zorg en welzijn? Klik hier voor de succesvolle en inspirerende workshop.

Lees hoe jij je kan voorbereiden: Ben jij er klaar voor? 

BewarenBewaren

Podcast Welzijn 3.0

Wauw, wat ben ik blij met de podcast Welzijn 3.0 (opname) die Jelle de Boer, bekend van zijn vlogs in sociaal werk, van en met mij maakte. Hij wilde wel eens weten hoe dat nou zit, met digitalisering in het sociaal werk, en hoe ik daar zo’n voorstander van ben geworden. Interessante kost dus, voor wie mij beter wil leren kennen. (48 minuten).

Jelle de Boer over deze podcast Welzijn 3.0

“In deze eerste aflevering van De Socialogen ga ik in gesprek met Hans Versteegh. Hans is een doorgewinterde sociaal werker en expert in Nederland op het gebied van de inzet van social media in het sociaal werk. We hebben een leerzaam gesprek over de intrede van social media in het werkveld en daarbij dus de digitalisering als onderdeel van ons vak. De vraag is dus niet of je mee moet doen met de digitalisering als sociaal werker, maar de vraag is hoe je dit op een goede manier kunt doen. Welke keuzes kun je maken en wat kan het je opleveren?Wat is het belang van deelname aan online communities als sociaal werker? Ook bespreken we twee uitersten: Aan de ene kant De digitale kloof en aan de andere kant de vraag of robots het sociaal werk in de toekomst van de mens kan overnemen.”

Vond je dit interessant en wil je In contact komen met Hans / Welzijn 3.0 om te informeren naar wat hij in jouw organisatie kan betekenen? Bel dan naar 06 44 06 20 29 of mail naar info@welzijn30.nl

Wil je in contact komen met Jelle?
Kijk op www.jelledeboer.nu of www.facebook.com/zichtbaarmetjelle of mail naar info@jelledeboer.nu

Kijk ook op https://www.welzijn30.nl/

Podcast Welzijn 3.0

Mijn tuinkantoor als opname studio, weer eens wat anders. Podcast Welzijn 3.0

BewarenBewaren

Schoolmeisjes data-wijzer dan beleidsambtenaar

Je kan veel zeggen over digitale vaardigheden van jongeren. Soms zijn ze er een kei in en soms, met name in meer professionele situaties zoals colleges of stages, valt het vies tegen. Toch heb ik goede hoop dat onze data in goede handen komt. Als het maar niet te laat is.

Op een congres woonde ik onlangs een presentatie bij van een gemeente over een pilot met de domeinen wonen, welzijn en zorg. Het was gelukt de versnippering te doorbreken op basis van data. Er was meer ruimte voor werkers en er werd ingezet op preventie. De beleidsambtenaar, van het type “niet te moeilijk doen,” was vol lof over professionals, die speelden met de verkregen ruimte en nu dingen deden die niet perse in de taakopdracht pasten.

Tot zo ver prachtig. Toen begon hij over zijn grootste wens: het in kaart brengen van gezinnen die structureel veel geld kosten. Op basis van het samenvoegen van de data-sets van de gemeente (lees: mede opgesteld door sociaal domein uitvoerders) en zorgverzekeraars moet toch te herleiden zijn om welke gezinnen dat gaat? Je zou zelfs aan huisartsen, maatschappelijk werkers en sociaal werkers een top-10 kunnen vragen van gezinnen waar zij zich veel zorgen over maken? Zit er dan overlap in die lijstjes? Of komen er juist gezinnen in beeld die nog niet zo bekend waren? Wie van de hulpverlening komt er wanneer en waarvoor over de vloer? En als je dat weet kan je toch ook eens kijken wat je dan anders zou willen doen, zodat het geld bespaart?

De fantasie van deze beleidsambtenaar sloeg op hol. Zijn ogen twinkelden en het kwijl droop bijkans uit zijn mond. Echter, niet in de zaal. Achter mij begon een mevrouw te sputteren. Verderop in de zaal roerden nog twee of drie toehoorders zich. Ik nam ook het woord. Ik hield de beste man voor dat hier voor mij een grens werd gepasseerd. Tot voor kort was informatie (data dus) van kwetsbare burgers in handen van hulpverlenende instanties, in gesloten systemen. Nu wordt deze informatie rechtstreeks vanuit het sociaal team het stadhuis in gestuurd. Dat is nieuw, en vraagt van de bewoners van dat stadhuis zorgvuldigheid. “Is dit wel ethisch?” vroeg ik.

Laten we het niet ingewikkeld maken.” Zei de beleidsambtenaar, enigszins verrast. Het gesprek werd afgekapt en de presentatie vervolgd.

Niet veel later was ik op de terugreis van een ander congres, met de trein. Op dat congres was het hoofdonderwerp ICT geweest, met verschillende sessies over de zorg. Privacy en regie over de eigen data waren daar de rode draden in. Naast mij zat een collega uit het veld. We keuvelden nog wat na toen de trein begon te rijden. Een man met rode jas kwam de coupé binnen. Gevolgd door de conducteur. De eerste vroeg de medereizigers naar hun OV-pas. Deze werd gescand in een klein handzaam apparaatje. “Kijk nou,” zeiden we tegen elkaar. Zonder toelichting te krijgen over het gebruik van de verzamelde data lieten reizigers hun OV-pas scannen. “Kom maar op,” fluisterden wij strijdvaardig tegen elkaar.

We zaten er, met het congres in ons hoofd, helemaal klaar voor toen plots drie schoolmeisjes van een jaar of 14, in de bankjes vóór ons vragen begonnen te stellen. “Waar heeft u mijn informatie voor nodig?” Vroeg er een. Een ander: “Is het niet genoeg dat de conducteur mijn pas scant?” “Is dit verplicht?‘ Roerde nummer drie zich. De man in de rode jas (van bureau Ipsos) was even uit het lood geslagen. Maar gaf toch een toelichting. Bij ons gingen triomfantelijk vier dikke duimen de lucht in!

De meiden bleken diezelfde dag in de Tweede Kamer te zijn geweest, vanuit school. Daar hadden ze toevallig een debat bijgewoond over data en privacy. Kennelijk had het hun iets gebracht. En waren ze net zo zuinig geworden op hun data als wij. Ik heb ze niet op hun smartphone zien kijken, die reis.

Er is nog hoop, het komt goed.

Hans Versteegh, Welzijn 3.0

Lees ook:

Waarom in 2025 digivaardig sociaal werk?

Andere leestip: “Je hebt wel wat te verbergen.”

Je hebt wél iets te verbergen.

Hier te bestellen. (BOL.com)

 

BewarenBewaren

Aantekeningen werkconferentie digivaardig in de zorg

Werkconferentie “Digivaardig in de zorg”

Door VWS en ECP, donderdag 29 juni, Utrecht

Geeft de stand van zaken op dit moment weer m.b.t. het thema digitalisering van het sociaal domein, omdat dit overeenkomt met de ontwikkelingen in de zorg. Een en al inspiratie.

Hashtag om terug te lezen: #zorgdigivaardig

Platform voor de informatiesamenleving

Coalitie Digivaardig

Onderzoekt

  • e-skills voor zorgprofessionals
  • Digivaardig en de arbeidsmarkt
  • Uitslagen zelf-test
  • Rol van de manager / bestuurder

Bewustwording / activering

2017: digivaardig in de zorg: nodig en zichtbaar

Groei belang e-health en digivaardigheden in de zorg

  • Voelbaar en zichtbaar bij zorginstellingen, zorgprofessionals
  • Cijfers e-health monitor NICTIZ
  • Brede aandacht e-health: bv zie #ehw17
  • Brede aandacht digitale vaardigheden (OCW/BZK/EZ)
  • Groei coalitie dv in de zorg
  • (Aangenomen) motie Tweede Kamer op dit gebied
  • VWS: kamerbrief 20 juli 2017: digitale vaardigheden en zorginnovatie

Naar een programma digivaardig in de zorg voor de komende (kabinets-)periode

Bron: latulippe.et.al. JMRI 2017

  • 90% van de Nederlanders heeft internet, maar dat geld niet voor mensen binnen zorginstellingen
  • 40% van de kwetsbaren heeft geen internet
  • 25% hiervan vindt internet moeilijk
  • 30% heeft moeite met het verwerken van informatie
  • 50% heeft moeite met eigen regie

Zorgverleners zien meer mogelijkheden voor e-health dan cliënten.

Van de cliënten geeft 50% aan er behoefte aan te hebben. Maar:

  • De techniek moet goed werken
  • De kennis en kunde van gebruikers moet op pijl zijn
  • Het moet goed aangeboden worden
  • Vanuit krachtige organisaties
  • Met een faciliterende context, denk aan wetgeving en financiering

Wie gaat deze mensen bij de hand nemen?

En wie de zorgprofessionals en de mantelzorgers?

Betere bij- / nascholing is nodig

Betere internetverbindingen binnen de zorg

Bij de doelgroep passende toepassingen

DIGITALE VAARDIGHEDEN

Aanwijsbare doelgroepen:

Burger, Patiënt, Mantelzorger — Zorgmedewerker — ICT-er in de zorg — Leidinggevenden — opleiding / onderwijs

Vanuit de Burger, Patiënt, Mantelzorger

Missie: Alle patiënten /mantelzorgers / naasten voldoende digivaardig

Voorbeeld: patiënten dossiers, beeldbellen, lab-waarden diabetes, etc.

Mogelijke activiteiten:

  • Methode om vast t stellen of de client over de vaardigheden beschikt / MBO
  • Coaching materiaal voor zorgverlener als digi-coach
  • E-health modules in bestaande computercursussen voor ouderen, gehandicapten, kwetsbaren
  • Mantelzorger als digi-coach: ondersteuningsmateriaal of ondersteuning
  • Aansluiten bij patiënts-included
  • Doorverwijsplek digitaal hulplijn van BZK / (zorg specifiek) digivaardig te maken

De burger wil op het juiste moment de juiste informatie via het juiste kanaal.

Bijvoorbeeld een Whatsapp als herinnering voor een afspraak, een filmpje over een behandeling en over de weg in het ziekenhuis. Aangeboden door een partij die vertrouwen geeft.

Er is behoefte aan:

  • Zorgverleners met oog voor behoeften
  • Begrijpelijke zorg
  • Een keurmerk
  • Een overzicht van beschikbare tools
  • Een checklist voor digitale tools

Vanuit de zorgprofessional

Missie: alle zorgprofessionals voldoende digivaardig,

Zorgprofessionals als coach van cliënten die zelf zoeken welke ICT / digitale tools nodig zijn om gezond te blijven en / of beter te worden. Niet zorgen voor maar mensen die zelf hun zorg vorm geven. Mensen kunnen zo ook uit de zorg gehouden worden (population health management)

Hoe sluit je als professional aan op wat mensen zelf in huis hebben gehaald? Hoe hou je het veilig?

De zorgketen gaat op de kop. Terwijl de gevestigde orde zich moet houden aan wetten en standaarden als ISO en HL7Fire etc.

Voorbeeld: basisvaardig (EPD), interactie patiënt (beeldbellen), innovatie (anders werken)

Mogelijke activiteiten:

  • Bewustwordingscursus slimmerwerkenindezorgin1minuut.nl verder verspreiden
  • Zelf test uitbreiden en breder verspreiden
  • Digitale vaardigheden in BIG-opleidingen
  • Ondersteuning voor super-users: opleiding, begrip van rol, samenwerking met anderen, connectie ICT-afdeling, etc.

Er is behoefte aan:

  • Kennis en bewustwording van ICT / digitale mogelijkheden
  • Kennis om er gebruik van te kunnen maken
  • Ervaren wat het is
  • Tijd om te proberen
  • Technologie die aansluit bij de professional
  • Keep It Simple Stupid (KISS)
  • Integratie in het dagelijkse vak
  • Deskundigheidsbevordering
  • Herhalen en coachen
  • Coaching: in korte perioden van herhaling om kennis te laten beklijven. “Ik kan het niet de hele dag.” “Ik moet een knop omzetten.”
  • Borgen in visie en beleid

Vanuit de ICT-professional

Missie: zorgen voor voldoende ICT-ers in de zorg, die optimaal binnen hun nieuwe rol functioneren

Voorbeeld: helpen zorgprofessionals, helpen managers, nieuwe ICT mogelijkheden, samenwerking over de grenzen heen

Mogelijke activiteiten:

  • Met de beroepsgroep een Body of Knowledge en Skills opzetten voor de zorginformatieprofessional 3.0
  • Bewustmakingscampagne vanuit het begrip zorginformatieprofessional 3.0
  • Enthousiasme professionals over het vak overbrengen aan jongeren om tekort te voorkomen (geef ICT door variant)

Vraagstuk: kan de zorgprofessional praten met de ICT-er? En kan die praten met de klant?

Dit is nodig:

  • Business ICT alignement, goede ICT die effectief, veilig en efficiënt is, plus vaardigheden en skills.
  • In de zorg de juiste ICT ondersteuning leveren
  • Een nieuwe rol voor ICT-ers
  • Meer rond communiceren en bruggen bouwen dan fysiek bouwen
  • Geen aparte discipline maar onderdeel van het bedrijfsproces

Vanuit leidinggevenden / bestuurders

Missie: alle leidinggevenden in de zorg voldoende digivaardig

Voorbeeld: andere competenties medewerkers, standaardisatie, uitwisseling, etc.

Mogelijke activiteiten:

  • Een campagne waarin rolmodellen, exemplarische management vraagstukken issues over managementdilemma’s wordt gestimuleerd
  • Leercirkels / leertafels waarin managers en bestuurders hun dilemma’s bespreken
  • E-health leiderschap / management in opleidingen voor zorgmanagement

Er is behoefte aan:

  • Een visie en strategie rond digitalisering
  • Standaarden
  • Zorgverzekeraars kunnen aansporen en moeten ruimte bieden
  • Cultuurverandering
  • Implementatie in de eigen organisatie
  • Een groter kennisniveau van bestuurders
  • Aansluiten bij landelijke bewegingen

Vanuit opleidingen

Missie: zorgopleidingen hebben e-health geïncorporeerd in hun curriculum

Voorbeeld: in opleidingen MBO-V, HBO-V etc. ook e-health in technische opleidingen

  • Concrete aanbevelingen op et terrein van e-health in zorgonderwijs concreet uitwerken
  • Concrete invulling van / samenwerking met zorgpacten
  • Vooroplopende opleidingen een podium geven om hun voortrekkersrol te vervullen, bijvoorbeeld door een conferentie voor zorgopleidingen te organiseren

Dit is nodig:

  • Inspiratie en toonaangevende voorbeelden
  • Living labs en smartlabs om te experimenteren en te leren
  • Een kennisplatform
  • Zorgprofessionals die ICT toepassen
  • Inclusief onderwijs

Wie heb je voor je en voor wie is welke digitale tool geschikt?

Beelden gebruiken, ook naar zorgverleners zelf

Perspectief (door mij geformuleerd)

Over 4 jaar hebben zorgverleners kennis van digitale mogelijkheden, scholen zij zich daarin blijvend bij op hun 24th century skills en werken zij als digi-zorgcoach naar hulp behoevenden die zelf de regie in handen (kunnen) hebben en hun eigen zorgafname vorm geven. En zijn zij bruggenbouwers naar de eigen organisatie en aanbieders.

Dus … zij geven advies en implementeren digitale zorg middelen:

“dit kan er, zullen we?”

Kijk voor inspiratie ook naar andere sectoren zoals de veehouderij die van iedere koe precies weet hoe die er voor staat. En naar de transport sector die goederenstromen feilloos ingericht heeft.

De rol die VWS voor zichzelf ziet is:

  • Afstemmen van 4 ministeries (VWS, EZ, BZK en OCW)
  • Voorbeelden delen
  • Met als startpunt telkens de burger / de patiënt
  • Vruchtbare grond leveren voor verdere ontwikkeling
  • Schouderklopjes uitdelen

(dit viel mij eerlijk gezegd wat tegen van het ministerie, HV)