Tagarchief: management

Aantekeningen werkconferentie digivaardig in de zorg

Werkconferentie “Digivaardig in de zorg”

Door VWS en ECP, donderdag 29 juni, Utrecht

Geeft de stand van zaken op dit moment weer m.b.t. het thema digitalisering van het sociaal domein, omdat dit overeenkomt met de ontwikkelingen in de zorg. Een en al inspiratie.

Hashtag om terug te lezen: #zorgdigivaardig

Platform voor de informatiesamenleving

Coalitie Digivaardig

Onderzoekt

  • e-skills voor zorgprofessionals
  • Digivaardig en de arbeidsmarkt
  • Uitslagen zelf-test
  • Rol van de manager / bestuurder

Bewustwording / activering

2017: digivaardig in de zorg: nodig en zichtbaar

Groei belang e-health en digivaardigheden in de zorg

  • Voelbaar en zichtbaar bij zorginstellingen, zorgprofessionals
  • Cijfers e-health monitor NICTIZ
  • Brede aandacht e-health: bv zie #ehw17
  • Brede aandacht digitale vaardigheden (OCW/BZK/EZ)
  • Groei coalitie dv in de zorg
  • (Aangenomen) motie Tweede Kamer op dit gebied
  • VWS: kamerbrief 20 juli 2017: digitale vaardigheden en zorginnovatie

Naar een programma digivaardig in de zorg voor de komende (kabinets-)periode

Bron: latulippe.et.al. JMRI 2017

  • 90% van de Nederlanders heeft internet, maar dat geld niet voor mensen binnen zorginstellingen
  • 40% van de kwetsbaren heeft geen internet
  • 25% hiervan vindt internet moeilijk
  • 30% heeft moeite met het verwerken van informatie
  • 50% heeft moeite met eigen regie

Zorgverleners zien meer mogelijkheden voor e-health dan cliënten.

Van de cliënten geeft 50% aan er behoefte aan te hebben. Maar:

  • De techniek moet goed werken
  • De kennis en kunde van gebruikers moet op pijl zijn
  • Het moet goed aangeboden worden
  • Vanuit krachtige organisaties
  • Met een faciliterende context, denk aan wetgeving en financiering

Wie gaat deze mensen bij de hand nemen?

En wie de zorgprofessionals en de mantelzorgers?

Betere bij- / nascholing is nodig

Betere internetverbindingen binnen de zorg

Bij de doelgroep passende toepassingen

DIGITALE VAARDIGHEDEN

Aanwijsbare doelgroepen:

Burger, Patiënt, Mantelzorger — Zorgmedewerker — ICT-er in de zorg — Leidinggevenden — opleiding / onderwijs

Vanuit de Burger, Patiënt, Mantelzorger

Missie: Alle patiënten /mantelzorgers / naasten voldoende digivaardig

Voorbeeld: patiënten dossiers, beeldbellen, lab-waarden diabetes, etc.

Mogelijke activiteiten:

  • Methode om vast t stellen of de client over de vaardigheden beschikt / MBO
  • Coaching materiaal voor zorgverlener als digi-coach
  • E-health modules in bestaande computercursussen voor ouderen, gehandicapten, kwetsbaren
  • Mantelzorger als digi-coach: ondersteuningsmateriaal of ondersteuning
  • Aansluiten bij patiënts-included
  • Doorverwijsplek digitaal hulplijn van BZK / (zorg specifiek) digivaardig te maken

De burger wil op het juiste moment de juiste informatie via het juiste kanaal.

Bijvoorbeeld een Whatsapp als herinnering voor een afspraak, een filmpje over een behandeling en over de weg in het ziekenhuis. Aangeboden door een partij die vertrouwen geeft.

Er is behoefte aan:

  • Zorgverleners met oog voor behoeften
  • Begrijpelijke zorg
  • Een keurmerk
  • Een overzicht van beschikbare tools
  • Een checklist voor digitale tools

Vanuit de zorgprofessional

Missie: alle zorgprofessionals voldoende digivaardig,

Zorgprofessionals als coach van cliënten die zelf zoeken welke ICT / digitale tools nodig zijn om gezond te blijven en / of beter te worden. Niet zorgen voor maar mensen die zelf hun zorg vorm geven. Mensen kunnen zo ook uit de zorg gehouden worden (population health management)

Hoe sluit je als professional aan op wat mensen zelf in huis hebben gehaald? Hoe hou je het veilig?

De zorgketen gaat op de kop. Terwijl de gevestigde orde zich moet houden aan wetten en standaarden als ISO en HL7Fire etc.

Voorbeeld: basisvaardig (EPD), interactie patiënt (beeldbellen), innovatie (anders werken)

Mogelijke activiteiten:

  • Bewustwordingscursus slimmerwerkenindezorgin1minuut.nl verder verspreiden
  • Zelf test uitbreiden en breder verspreiden
  • Digitale vaardigheden in BIG-opleidingen
  • Ondersteuning voor super-users: opleiding, begrip van rol, samenwerking met anderen, connectie ICT-afdeling, etc.

Er is behoefte aan:

  • Kennis en bewustwording van ICT / digitale mogelijkheden
  • Kennis om er gebruik van te kunnen maken
  • Ervaren wat het is
  • Tijd om te proberen
  • Technologie die aansluit bij de professional
  • Keep It Simple Stupid (KISS)
  • Integratie in het dagelijkse vak
  • Deskundigheidsbevordering
  • Herhalen en coachen
  • Coaching: in korte perioden van herhaling om kennis te laten beklijven. “Ik kan het niet de hele dag.” “Ik moet een knop omzetten.”
  • Borgen in visie en beleid

Vanuit de ICT-professional

Missie: zorgen voor voldoende ICT-ers in de zorg, die optimaal binnen hun nieuwe rol functioneren

Voorbeeld: helpen zorgprofessionals, helpen managers, nieuwe ICT mogelijkheden, samenwerking over de grenzen heen

Mogelijke activiteiten:

  • Met de beroepsgroep een Body of Knowledge en Skills opzetten voor de zorginformatieprofessional 3.0
  • Bewustmakingscampagne vanuit het begrip zorginformatieprofessional 3.0
  • Enthousiasme professionals over het vak overbrengen aan jongeren om tekort te voorkomen (geef ICT door variant)

Vraagstuk: kan de zorgprofessional praten met de ICT-er? En kan die praten met de klant?

Dit is nodig:

  • Business ICT alignement, goede ICT die effectief, veilig en efficiënt is, plus vaardigheden en skills.
  • In de zorg de juiste ICT ondersteuning leveren
  • Een nieuwe rol voor ICT-ers
  • Meer rond communiceren en bruggen bouwen dan fysiek bouwen
  • Geen aparte discipline maar onderdeel van het bedrijfsproces

Vanuit leidinggevenden / bestuurders

Missie: alle leidinggevenden in de zorg voldoende digivaardig

Voorbeeld: andere competenties medewerkers, standaardisatie, uitwisseling, etc.

Mogelijke activiteiten:

  • Een campagne waarin rolmodellen, exemplarische management vraagstukken issues over managementdilemma’s wordt gestimuleerd
  • Leercirkels / leertafels waarin managers en bestuurders hun dilemma’s bespreken
  • E-health leiderschap / management in opleidingen voor zorgmanagement

Er is behoefte aan:

  • Een visie en strategie rond digitalisering
  • Standaarden
  • Zorgverzekeraars kunnen aansporen en moeten ruimte bieden
  • Cultuurverandering
  • Implementatie in de eigen organisatie
  • Een groter kennisniveau van bestuurders
  • Aansluiten bij landelijke bewegingen

Vanuit opleidingen

Missie: zorgopleidingen hebben e-health geïncorporeerd in hun curriculum

Voorbeeld: in opleidingen MBO-V, HBO-V etc. ook e-health in technische opleidingen

  • Concrete aanbevelingen op et terrein van e-health in zorgonderwijs concreet uitwerken
  • Concrete invulling van / samenwerking met zorgpacten
  • Vooroplopende opleidingen een podium geven om hun voortrekkersrol te vervullen, bijvoorbeeld door een conferentie voor zorgopleidingen te organiseren

Dit is nodig:

  • Inspiratie en toonaangevende voorbeelden
  • Living labs en smartlabs om te experimenteren en te leren
  • Een kennisplatform
  • Zorgprofessionals die ICT toepassen
  • Inclusief onderwijs

Wie heb je voor je en voor wie is welke digitale tool geschikt?

Beelden gebruiken, ook naar zorgverleners zelf

Perspectief (door mij geformuleerd)

Over 4 jaar hebben zorgverleners kennis van digitale mogelijkheden, scholen zij zich daarin blijvend bij op hun 24th century skills en werken zij als digi-zorgcoach naar hulp behoevenden die zelf de regie in handen (kunnen) hebben en hun eigen zorgafname vorm geven. En zijn zij bruggenbouwers naar de eigen organisatie en aanbieders.

Dus … zij geven advies en implementeren digitale zorg middelen:

“dit kan er, zullen we?”

Kijk voor inspiratie ook naar andere sectoren zoals de veehouderij die van iedere koe precies weet hoe die er voor staat. En naar de transport sector die goederenstromen feilloos ingericht heeft.

De rol die VWS voor zichzelf ziet is:

  • Afstemmen van 4 ministeries (VWS, EZ, BZK en OCW)
  • Voorbeelden delen
  • Met als startpunt telkens de burger / de patiënt
  • Vruchtbare grond leveren voor verdere ontwikkeling
  • Schouderklopjes uitdelen

(dit viel mij eerlijk gezegd wat tegen van het ministerie, HV)

Blog Zorg en Welzijn november 2014, De sociaal werker zit op goud!

Met Brieuc-Yves (Mellouki) Cadat en Marise Bout stond ik die avond in oktober verwonderd rond te kijken. Om ons heen zagen we een dikke tweehonderd mensen hun ervaringen met online buurtcommunities delen. Initiatiefnemers, bewoners, studenten, geïnteresseerden. Een gegons van jewelste klonk door de gangen van het Amsterdamse Pakhuis de Zwijger.

Vernieuwend?

“Wij zijn hiervan de pioniers” fluisterde Mellouki. En hij had een punt. Kort daarvoor had Marise al teruggekeken naar 2009. Ongeveer in die tijd leerden wij drie elkaar kennen. Ik was toen nog opbouwwerker en ontwikkelde mijn online interesse. Internet speelde pas kort rol in het sociaal domein. Bij het begrip community dacht de meerderheid aan de ABCD methode die uit Engeland was overgewaaid.

Nu, op deze avond, leek 2009 een eeuwigheid geleden. Maar wat was het gaaf om te zien dat er nu zo veel gedaan wordt om sociale verbanden te leggen, te behouden en te verdiepen. In lokale en landelijk groeiende online buurtcommunities. Met bewoners die zelf het initiatief nemen hun stad of dorp(-en) leuker te maken. Die vraag en aanbod van spullen, kennis, geld, contacten en hulp / zorg met elkaar delen. En die dit al ver voor de participatiemaatschappij van onze Koning zijn gaan doen.

Instituties als overheden en maatschappelijke organisaties spelen in dit verhaal hooguit een kleine rol. Sterker, ze worden hier en daar gewantrouwd en er buiten gehouden. Omdat de ervaring leert “dat professionals de boel over willen nemen.” En “Wij zijn de deskundigen,” hoorde ik die avond een paar keer. Niet die ambtenaar op het stadhuis die niet eens in die plaats woont, of die professional die na 17.00 uur weg is uit de wijk.

Hier zijn gewone mensen de grote sociale trends “Welzijn Nieuwe Stijl” en “Er op af!” links en rechts aan het inhalen. Ze zijn op eigen wijze en eigenwijs het sociale domein opnieuw vorm aan het geven. Bottum up.

Disruptive?

Wat betekent dat eigenlijk voor de sociale sector? Ik lees momenteel het net verschenen boek Digital Transformation van Jo Coudron en Dado van Peteghem. De rode draad is deze: de digitale transformatie van onze samenleving en onze organisaties is niet te ontkennen. Alles wat we kennen gaat veranderen onder invloed van technologie. Die is verstorend voor de oude situaties (= disruptive). En .. wat is dan daarin jouw positie nu en straks en wat is de positie van de organisatie waar jij nu -nog- in werkt?

Door voortschrijdende technologie verdwijnen banen en komen nieuwe nog onbekende functies terug. Neem bijvoorbeeld de discussie over de robots komen er aan. Het lijkt er op dat dit ook voor het sociale domein geldt. Ik ben benieuwd of en hoe de sector zich gaat verhouden tot door technologie mogelijk gemaakte disruptive initiatieven. Die we nu al volop om ons heen zien! Hoe meer online platformen zoals buurtcommunities, hoe minder welzijnswerkers en zorgverleners nodig zijn? Hoe meer social enterprises, hoe minder gevestigde sociale organisaties nodig zijn? Mensen verbinden zich toch zelf wel aan elkaar, stellen zelf maatschappelijke doelen en regelen zelf hun zaakjes.

Einde oefening voor de sector dus?

Een zegen?

Nog niet. Het is nog niet te laat. Ondanks dat ook ik hier als voormalig professional moest incasseren, vond ik het die bewuste avond geweldig! Veel initiatieven zoeken juist samenwerking met lokaal bekende sociale professionals. Die hebben immers hele goede netwerken. De verhouding is wel anders. Nu worden professionals door bewoners getraind, in de omgang met de sociale online platformen van die bewoners. Zo leren ze van elkaar.

In gesprekken met initiatiefnemers en online community managers over hun taken en aanpak hoorde ik de waarden van welzijnswerkers terug. Naast en met bewoners, niet iets overnemen of doodknuffelen, niet gestuurd op te behalen beleidsdoelen, ook niet “op je handen zitten” maar luisteren naar wat gewenst is, ondernemen, verbinden, borgen, actief en betrokken samen dingen tot stand brengen.

Tijd voor omdenken dus (excuseer me voor dit modedingetje). Ik zou alle sociaal werkers en stafmedewerkers willen adviseren aansluiting te zoeken bij lokale buurtplatforms en te onderzoeken hoe en waar je elkaar kunt versterken.

Ik zou verder willen adviseren het scholingsbudget voor 2014, 2015 en 2016 te steken in trainingen online community management en social media management. Want je weet het misschien niet, maar je zit als sociaal werker met je vaardigheden in netwerken, in verbinden, in bruggen slaan en in activeren op goud. Nu alleen nog “even” dat online kunstje leren en je stoomt mee in de vaart der volkeren!

Succes!

Hans Versteegh, de sociaalste social media trainer

Welzijn 3.0

Mijn persoonlijke aantekeningen van de avond in Pakhuis de Zwijger kan je teruglezen op: https://www.welzijn30.nl/buurtcommunities-6-online-platformen-mijn-aantekeningen/

Een verslag van die avond op basis van tweets vind je hier: http://www.cncptmkr.nl/2014/10/online-platforms-voor-buurtcommunities/